“Waarvoor kan ik bij jou terecht, Carola?”

In mijn vorige blog heb je kunnen lezen hoe mijn reis na mijn studie bedrijfseconomie is verlopen. Deze reis bracht me uiteindelijk bij mijn eigen bedrijf: Wollux afscheidsbegeleiding.
Maar wat doet een afscheidsbegeleider nu precies? En waarom noem ik het de ene keer afscheidsbegeleider, de andere keer ritueel begeleider en weer een andere keer uitvaartspreker, ceremoniespreker of woorddienstbegeleider?

Op deze en vele andere vragen, zal ik in dit blog antwoord geven.

Er komt veel op je af op het moment dat een van je dierbaren overlijdt.
Je gaat onder andere op zoek naar een uitvaartverzorger, maakt keuzes voor wat betreft de laatste verzorging, je gaat op zoek naar adressen en telefoonnummers en je gaat nadenken over hoe het afscheid van jouw dierbare eruit mag gaan zien.

In dit proces word je soms overspoeld door een wervelwind aan emoties en op andere momenten sta je volledig in de ‘regelstand’. Hoe de dagen tussen het overlijden en de afscheidsceremonie eruit zien en hoe deze dagen worden ervaren is voor iedereen anders.

Het kan in deze periode moeilijk zijn om zelf de juiste woorden te vinden om het leven van jouw dierbare te beschrijven.
Misschien zijn er heel veel herinneringen en anekdotes te vertellen en weet je niet zo goed waar je moet beginnen.
Het tegenovergestelde kan natuurlijk ook waar zijn, dat er weinig of niet veel goeds te vertellen is, waardoor je vastloopt op de invulling van de afscheidsceremonie.
Tevens bestaat de mogelijkheid dat je het allemaal net wat anders wilt doen dan de geijkte paden, maar dat je niet zo goed weet hoe. Of je wilt een heel persoonlijk afscheid organiseren, dat écht uitstraalt wie de persoon was en wat hij of zij voor jou betekent.

Als bovenstaande het geval is, kun je overwegen om een afscheidsbegeleider in te schakelen.

Een afscheidsbegeleider kan worden ingezet om samen met jou en de rest van de nabestaanden een afscheidsceremonie vorm te geven. De afscheidsbegeleider luistert naar jullie verhalen en ideeën en leert zo de overledene als het ware kennen.
Er wordt besproken wat voor jullie belangrijk is, hoe je wilt dat die persoon herinnerd wordt, wat zo karakteristiek aan hem of haar was, welke levenslessen hij of zij aan jullie nalaat en wat de overledene voor jullie heeft betekend.
Met deze informatie gaat de afscheidsbegeleider aan de slag. Hij of zij schrijft de teksten voor de afscheidsceremonie en zoekt daarbij passende muziek. Ook kan het zijn dat hij of zij gedichten schrijft, of op zoek gaat naar andere creatieve manieren om het leven van de overledene eer aan te doen. Alles binnen de wensen en ideeën van de nabestaanden.

Uiteindelijk resulteert dit alles in een mooie, persoonlijke afscheidsceremonie. Waarbij alle genodigden samen terugkijken op het leven van de overledene, maar ook voorzichtig naar de toekomst kunnen kijken. Een afscheidsceremonie die hoop en troost biedt. Een afscheid waar je als familie met een warm gevoel op terugkijkt.

Er worden veel verschillende namen gebruikt voor de diensten die ik lever. In de inleiding van dit blog noemde ik er al een paar.
Woorden die gebruikt worden zijn bijvoorbeeld: afscheidsbegeleider, ritueel begeleider, ceremoniespreker, voorganger, uitvaartspreker of woorddienstbegeleider.

Maar waarom zijn er nu zo veel verschillende termen voor hetzelfde vak?
Ik denk dat dat met name te maken heeft met de context vanuit waar je het vak bekijkt. Ik zal dit toelichten.

Uitvaartspreker

Wanneer iemand tussen neus en lippen aan mij vraagt wat voor werk ik doe, dan zeg ik zelden dat ik afscheidsbegeleider ben. Meestal noem ik het op dat moment uitvaartspreker. Waarom? Omdat het dan meteen duidelijk is wat mijn werk inhoud: ik spreek op uitvaarten.

Ritueel begeleider

Als ik met iemand spreek over mijn loopbaan en de keuzes die ik daarin heb gemaakt, dan zal ik eerder het woord ritueel begeleider gebruiken. Dit omdat ik de opleiding tot ritueel begeleider heb gevolgd bij ‘Het Moment’. Tijdens deze opleiding leerde ik niet alleen spreken tijdens een uitvaart, maar leerde ik ook veel over de impact van rituelen en de manier waarop ik dit kan inzetten tijdens een ceremonie.

Voorganger

Het woord voorganger gebruik ik zelf eigenlijk nooit. Dit omdat dit van oudsher een religieuze term is voor diegene die voorgaat tijdens een religieuze dienst of ceremonie. De voorganger is dan vaak de enige persoon die rituelen mag voltrekken.

Woorddienstbegeleider en ceremoniespreker

Het woord woorddienstbegeleider werd vaak gebruikt voor diegene die het levensverhaal van de overledene optekent en voordraagt tijdens de afscheidsceremonie. De nabestaanden deelden tijdens diezelfde ceremonie vaak zelf hun dierbare herinneringen en anekdotes.
Inmiddels gebruikt men het woord woorddienstbegeleider ook wanneer er meer dan alleen het levensverhaal wordt verteld. En daardoor is er wat mij betreft ook geen verschil meer tussen een woorddienstbegeleider, uitvaartspreker of ceremoniespreker. Behalve dan dat een ceremoniespreker vaak niet alleen spreekt op uitvaarten, maar ook bij huwelijken en andere feestelijke gebeurtenissen.

Afscheidsbegeleider

En waarom gebruik ikzelf dan het liefst de term afscheidsbegeleider?
Dat komt omdat ik niet alleen spreek tijdens uitvaarten….
Ook wanneer een persoon al enkele jaren niet meer bij ons is, kan het zijn dat er behoefte is om nog een keer een bijzonder moment te creëren voor deze persoon. Ook dan ben ik inzetbaar om te luisteren naar de verhalen en een mooi herinneringsmoment vorm te geven.

Daarnaast is er nog een andere vorm van afscheid waar ik graag bij ondersteun, namelijk het afscheid wanneer je te maken krijgt met een vroeg zwangerschapsverlies. Er is dan vaak geen lichaampje om afscheid van te nemen en de wet op de lijkbezorging geldt dan niet. Maar ouders kunnen toch de behoefte hebben om heel bewust stil te staan bij dit verlies. Hierin sta ik hen graag bij.

Zoals ik eerder in dit blog aangaf komt er veel op je af op het moment dat een dierbare overlijdt.
Meestal ga je eerst op zoek naar een uitvaartonderneming en komt daarna de afscheidsbegeleider pas in beeld.

Samen met de uitvaartverzorger stem je voornamelijk de logistieke zaken rondom het afscheid af. Het gaat dan bijvoorbeeld om de rouwkaart, de kist, het vervoer, de laatste verzorging, de laatste rustplaats, de locatie van het afscheid en de koffietafel. Ook bespreek je in hoofdlijnen wat jullie wensen zijn voor de inhoud van het afscheid.

Mochten jullie zelf willen spreken en geen problemen hebben met het opstellen van jullie teksten, dan zal een uitvaartverzorger meestal niet voorstellen om een afscheidsbegeleider in te schakelen.
Maar indien er weinig sprekers zijn, het moeilijk is om op de juiste woorden te komen, of de wens is aanwezig om het afscheid zo persoonlijk mogelijk te maken, dan heeft de uitvaartverzorger twee opties:

– De uitvaartverzorger stelt voor om zelf de rol van afscheidsbegeleider op zich te nemen en geeft samen met de familie vorm en inhoud aan het afscheid. (Dit wordt vaak zo gedaan door de lokale, wat kleinere uitvaartondernemers)

– De uitvaartverzorger stelt voor om een afscheidsbegeleider te benaderen om samen met de familie de afscheidsceremonie vorm te geven.

Concreet: een uitvaartverzorger regelt voornamelijk de logistieke zaken rondom een afscheid, terwijl een afscheidsbegeleider de inhoud van het afscheid vormgeeft met de familie.
Natuurlijk werken beide partijen nauw samen. Op die manier sluit alles naadloos op elkaar aan en ontstaat er een afscheid waar je met warme gevoelens op terug kunt kijken.

Heb je zelf een voorkeur voor een bepaalde afscheidsbegeleider of uitvaartspreker dan is dat natuurlijk geen probleem. Zorg dan dat je dat aan de uitvaartverzorger doorgeeft. Dan kan hij / zij contact met hem / haar opnemen.

Heb je na het lezen van dit blog nog vragen? Bel, app of mail me dan even.

Lieve groeten
Carola

carola@wollux-afscheidsbegeleiding.nl
06-10103027